Yataysallıktan Dikeyselliğe Doğru

sense8Netflix’in Sense 8 dizisinde ilginç bir sahne var. Dizinin cesur yürekli kahramanlarından Wolfgang Berlin’deki bir mafya babasının dikkatini çeker. Büyük potansiyel gördüğü Wolfgang’i yanına almaya çalışan zengin mafya babası yüksek bir binanın tepesinde şehre tepeden bakarken ona hiç bir zaman unutamayacağı şu cümleyi sarfeder.

Günümüzde duvarlar (Berlin Duvarını kastediyor) artık yatay değil, dikey!!!

Bildiğiniz gibi 1989’da Doğu Almanya ve Batı Almanya arasındaki duvar yıkılmış yerini tek bir devlete bırakmıştı. Bunu sembol kabul eden uzmanlar bunun hakkında çok şey söylediler, kitaplar yazdılar, belgeseller çektiler. Konuyu daha çok siyasi açılardan ele aldılar.

Wolfgang gibi mangal yürekli gençler her ne kadar tabandan yetişse de duvarın yıkılması onlar için oldukça farklı anlamlar içeriyordu. Bunu ne yazık ki Türkiye dahil olmak üzere pek çok ülke yanlış yorumladılar. Gençlerin idealistlik, heyecan ve tutkularını kendi siyasi, dini ve politik ajandaları yönünde kullandılar.

Türkiye’de 1930-1970 nesli Devlet geleneğinde yetiştiği için mücadeleyi hep yatay zeminde vermeye çalıştılar. Berlin duvarının yıkılmasını da bundan dolayı siyasi olarak yanlış yorumlayıp hatalar üstüne hatalar yapmaya devam ettiler. Devletin yatay zenginlik ve gücünü kutsayarak onu ele geçirmeye çalışmalar, darbeler, kanlar, ihtilaller Türkiye’nin yakın tarihine damgasını vurdu. Kavgayı sürekli yatay zeminde verdikleri için en yakınındaki insanlara da o ölçüde zarar verdiler ve olan gerçekten hayatlarında bir şeyleri başarmak isteyen sevgili idealist gençlerimize oldu.

Bundan dolayı 1930-1970 nesline Berlin Duvarının yıkılmasının kendileri açısından önemini sorduğumda hepsinden aynı cevabı alırım. Neymiş Kapitalizm Komünizm’i yenmişmiş. Mesele bu kadar basit değil tabii ki.

Dikeysellik

Aradan geçen 30-40 yıllık zaman gösterdi ki günümüzde duvarlar artık dikeydir. Siz bu duvarları ancak dikey metodlarla aşabilirsiniz.

Dikey olarak kastettiğimiz şey acımasız kapitalizm çağındaki çılgın teknolojilerle donanmış yeni nesil ticaret, eğlence ve kültür ağıdır. İnternet, mobil ve sosyal medyayla halkın tabanında geniş yer bulan sanal rekabetler artık bireylerin bile rekabet edebileceği platformlara dönüştüğü için dikeysellik inovasyonla birlikte sizin katma değerle üreteceğiniz her şey demektir.

Eskiden ancak büyük ticari firmaların rekabet edebileceği alanlarda şimdi çok genç yaştaki insanlar farkındalık yaratabiliyorlar. Şimdiki gençler Facebook, Twitter, Instagram, Snapchat vs. gibi sosyal medya şirketleriyle her bir bireye kendini ifade etme özgürlüğünü kazandırmıştır. Mobiliteyle her kişi artık birer gazeteci, fotoğrafçı, yönetmen, yorumcu, yönetmen rolüne bürünmüş, ürettikleri içeriklerle kısa zamanda geniş kitlelere açılabilme olanağına kavuşmuştur.

Elon Musk’ın SpaceX firması NASA’nın hantal inovasyon hızını geride bırakarak füze, havacılık ve uzay hakkında dikeyin en üst seviyesini zorlamaktadır. Bundan böyle artık kıtalar fethetmek, yüksek binalar dikmek, devleti ele geçirmek, yeni topraklar edinmek yatay büyümeyi temsil ettiği için dikeyin karşısında hiç bir harbi kıymeti kalmamıştır.

Bugün bilgi saklamak, sunucu kurmak, şirketininiz teknik alt yapısı bulut teknolojisinde daha kolay olmaktadır. Bir startup firması kurmak istiyorsanız Amazon, Rackspace, DigitalOcean, Windows Azure size hızlıca sunucu alt yapısı sunmakta, sizi eskinin tozlu sunucu kasalarından korumaktadır. Bundan böyle garaj hikayeleri yerine Starbucks’ta  laptopunuzdan her şeyinizi yönetebilirisiniz.

Dikey bir yüz yılda, $19 milyarlık bir Whatsapp uygulaması sizin devletinize ait 30 yıllık bir uçak firmanızdan daha kıymetli olabiliyor. Milyarları akıtıp kuracağınız binalar yerine insansız hava araçları (dronelar) sizi daha yükseklere taşıyabilir. Yapay Zeka (AI, Machine Learning) ile robot ve otomasyon alanında yeni çığırlar açabilirsiniz.

Yeni bir TV kanalı açmak yerine Netflix vari bir şirket size daha kaliteli ve özgün yapımlar yapabilme imkanı verebilir. Yeni bir banka kuracağınıza veya satın alacağınıza yakında bütün dünyayı etkileyecek olan Blockchain alanlarına yapacağınız yatırımlarla sanal alandaki Finans liderliğini ele geçirebilirsiniz. Herkes Bitcoin, Etherium gibi digital para birimlerine geçerken siz de kendi para biriminizi kurmanın peşinde olabilirsiniz.

Bugün İspanyolca dilini öğrenmek için DuoLingo benzeri uygulamalarını indirip hemen öğrenmeye başlayabilirsiniz. İnternetten kurslar takip edip, online sertifikalar alabilirsiniz. Şahsen programlamanın %90’ını İnternetten özellikle Stackoverflow’dan öğrendim. Yazdığım uygulamaları, yazılımları görenler bunu okulda öğrendiğimi sanıyorlar. Özgün eğitim gibi yatay platformlar size temel kazandırır, bunu dikeyleştirecek tamamen size kalmış.

Yeni bir dizi, film üretmek için ille de bir TV veya Universal Studios’a ihtiyacınız yok çünkü artık Amazon Studios, Netflix, ve HBO var. Ünlü aktör ve aktrislerin bu platformların dizilerinde boy göstermesi bir rastlantı değil. Eskide ünlü bir film oyuncusunun dizide oynaması makul görülmezken şimdi Netflix ve HBO dizilerinde oynayabilmek için can atıyorlar.

Zira artık seçeneklerle birlikte rekabet her zamankinden daha fazla. Geleneksel yöntemler ağırlığını korusa da bundan böyle alternatifleri de mevcut. Bundan dolayı yeni bir yatırım veya girişim yapacağınız zaman harcayacağınız zamanın yatay mı yoksa dikey mi olacağını gözden geçirip öyle karar verin.

Vereceğiniz karar sadece sizin hayatınızı değil başkalarının hayatını da etkileyeceğini de unutmayın. İşte yatay ve dikey arasındaki en büyük fark budur. Yatay yatırımla siz sadece kendinize ve çevrenizdekilere yatırım yaparken, dikeyle daha geniş insanları da etki alanınıza dahil etmiş olursunuz.

İyisi mi siz en iyisi hep dikeyde kalın!

One thought on “Yataysallıktan Dikeyselliğe Doğru

  1. hocam memleketimin şartları gereği yatay savaşarak aynı zamanda da dikey yükselmeye çalışıyoruz. bizim ahvalimiz ne ola ki ?

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s