Veri Ekonomisine Giriş (Data Economy)

bigdataIBM’e göre yeryüzünde üretilen bilginin %90’ı son 2 yılda üretilmiş. Sosyal medya ve mobilitenin yaygınlaşmasıyla artan veri bankacılığı farklı bir boyut kazanırken bilgi patlaması yaşanmış. Kimimiz bunun farkında kimimiz değil. Bu kadar büyük bir bilgi patlamasına (data explosion) insanlık tarihi yeni şahit oluyor. Artık bizleri bilgi yönetiyor, mantıksal ve tutarlı bilgi havuzları kendine sosyal medyada yer bularak yığınların sesi olabiliyor.

Aslında hikayenin başı Google ile başlıyor. Google kendi arama motoru için ihtiyaçlarına uygun dosyalama sistemi (GFS-Google File System) geliştiriyor. Bu süreç beraberinde MapReduce programlama modelini doğuruyor. Farklı clusterlarda paralel olarak bilgiye erişim modeline MapReduce deniyor. Aynı modeli Yahoo da uyguluyor. Amaç büyük veri kümelerinde (big data set) aramayı kolaylaştırarak veriye hızlı erişimi sağlamak. Google tecrübesini bütün dünyayla paylaşınca 2003’te Doug Cutting tarafından MapReduce modeli daha da geliştirilerek Hadoop doğuyor.

Apache firmasının desteklediği açık kaynak yazılımı Hadoop kendine ait dosyalama sistemini ( HDFS-Hadoop Distributed File System) ve MapReduce modelini geliştiriyor. Zamanla sosyal medya ve mobilitenin artmasıyla “Big Data” kavramı doğuyor ve sektör son iki yılda bilgi patlamasına maruz kalarak “Big Data” dünyanın en büyük trendi oluyor.

Şu an Silikon Vadisinde Hadoop başta olmak üzere NoSQL Teknolojiler (MongoDB, CouchBase, Hive, Cassandra) büyük ilgi görüyor. Mesela Cassandra’yı kullanmayan büyük şirket kalmadı gibi. Facebook’tan tutun Twitter’a kadar sosyal medya, sağlık, eğitim hemen hemen bütün büyük şirketlerin birinci tercihi Cassandra geliyor. Büyük düzensiz verileri depolayabilecekleri ve Hadoop ile de analiz yapabilecekleri sistemler tercih ediliyor.

Yani anlayacağınız yeni bir Veri Ekonomisi (Data Economy) çağına girdik bile. Silikon Vadisinde Hadoop Mühendisi olmak en büyük trend şu anda. Eskisi gibi Üniversite terk yerine şimdi doktora yapan akademisyenlerin kapısını çalıyorlar çünkü “Big Data” etrafında yeni algoritmalara ihtiyaç duyuyorlar. Eğer Bilgisayar alanında doktora yapmayı planlıyorsanız size mutlaka Big Data alanını tavsiye ederim.

Kontrolsüz Bilgi Beladır

Main-JLaw-AppleAmerika’nın Silikon Vadisinde başlatmış olduğu yeni nesil rönesans toplumları şekillendiriyor. Bizim dinazor yöneticilerimiz her şeyin arkasında bir komplo teorisi aramaya dursun Twitter bile tek başına kitlelerin sesi oluyor. Yani tutarlı bilgi havuzları artık toplulukları yönlendiriyor ve en önemlisi de onları şekillendiriyor. Farklı katmanlardaki toplum gruplarını bir araya getirebilecek güce sahip. Genellikle düzensiz ve geçici topluluklar olarak kendisini gösterse de, bilgi havuzları kitleleri aynı anlam kümesi etrafında örgütlendirebiliyor.

Hatırlayın PC’lerden Laptop’lara geçtiğimizde masadaki bilgisayarlar herkesin kucağına taşındı. Sonra WiFi yaygınlaşınca herkes odasına çekildi. Aynı evin sakinleri birbirini görmez oldu. Derken cep telefonları bize sosyal ortamlarımızda bile baskın gelerek göz temasını engelledi. Aynı masa etrafında oturuyorduk ama herkes cep telefonuna bakıyordu. Yatağımıza uzandığımızda ilk önce şöyle bir sosyal medyada ne var ne yok karıştırıp sonra uyuyoruz. Sosyal medya içerikleriyle birbirlerimizle etkileşirken ilişkilerimiz bozuldu, tweetlerden dolayı davalar açıldı, hükümetlerin yolsuzlukları alenileşti, toplum şeffaflaştı derken gizli mizli hiç bir şeyimiz kalmadı.

Cloud Sistemler (Bulut Sistemleri) yaygınlaşınca özelimiz havaya taşındı. Hollywood’da Jennifer Lawrence, Kim Kardashian gibi ünlülerin mahrem fotoğrafları i-Cloud’da hacklendi ve kontrolsüzce herkesin cebinden izlenir oldu. Apple gibi büyük firma bile bulut sistemlerinde ekstra önlemler almak zorunda kaldı. Bu tarz hikayeler yeni nesil filmlere bile konu oldu. Yatak görütülerini buluta kaptıran çiftlerin komedi versiyonları çıktı. Bulut sistemleri şu an ünlülerin en büyük belası durumunda. Hani bizim Bakanın biri diyor ya “Bulut sistemleri diye bir şey çıkmış, herkes abur cubur ne varsa oraya koyuyor, ihtiyacı olan oradan alıyor ama hiç bir şey birbirine de karışmıyo…” işte aynen onun gibi.

Bilgi Toplumu Olabilmek

Din adamları Hadislere dayanarak tekarübü‘z-zaman dedikleri bir çağdan bahsediyorlar. Yani zamanın kısaldığı ve dürüldüğü bir tarihten söz ediyorlar. Sanırım şu andaki gelişmelerle onu yaşıyoruz. Yakında ulaşım araçlarının da gelişmesiyle mesafelerin daha da kısalması söz konusu. İşte bütün bunlara sebep olan yukarıda bahsettiğimiz bilgi bombardımanıdır. Bilgi arttıkça yenilik ve Teknolojik imkanlar da beraberinde artıyor ve hayatımızı şekillendiriyor.

Bilginin içeriği, etik boyutu ve kullanış şekli ayrı bir tartışma konusu ancak en azından Bilgi’nin varlığını kabul ederek “bilgi toplumu” olma yolunda ilerlemezsek içimizdeki sorunların üstesinden gelemeyeceğiz. Bilgi toplumunu anlamayan siyasetçiler vatandaşlarını yanlış yönlendiriyorlar. Bu tarz toplumlarda aşırı derecede güvensizlik, reaksiyonerlik, tekfirlik hakimdir. Rahatlıkla kitleleri komplo teorileriyle kandırabilirler, başkalarını bir çırpıda terörist ilan edebilirler. Kendileri cap cahil oldukları için bilgiye dayalı araçları aygıtları düşman bellerler.

Hiç bir analize delile dayanmadıkları için etik değerleri ayaklar altına alarak medyasından tutun iş adamına kadar kolaylıkla yalan ve iftiralara başvurabilirler. Yöneticiler pozisyonlarını korumak için statüke rolüne bürünerek bir anda çizgi değiştirip savrulabilirler. Bu tarz toplumlar kendi bilgi dağarcığı olmadığı için Siyasi liderinin veya ölümüne desteklediği toplum önderinin aklıyla düşünür, sadece onun yönlendirmesine göre hareket eder. En basit bir spor müsabakasında bile bir spor yorumcunun görüşlerini kendisininmiş gibi dile getirir çünkü kendisine ait hiç bir fikri yoktur. Türkiye’de son zamanlarda gelişen olayları bir de bu açıdan değlerlendirin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s