Startup’ta Hataları Baştan Gidermek

errorGeçen ay yeni bir startup ekibi beni toplantılarına çağırdı. Fikrimi almak istediklerinden hiç çekinmeden yüzlerine karşı yaptıkları hataları birer birer söyledim. Bundan sonra beni bir daha çağırmadılar. Orta yaşın üstünde bir Amerikalı aile İnternet’ten “Wish List” fikrini projeye dönüştürmüş ve teknik destek arıyorlardı. Beni aslında işin yazılım tarafına yönlendirmek isteseler de ben sadece danışmanlık tarafında kalabileceğimi ve teknik destek için zamanımın müsait olmadığını söyledim.

İlk önce fikirden biraz bahsedeyim. Amerika’da hediye çok ciddi bir kültür ve Noel gibi zamanlarda milyar dolarlık Ekonomiyle tavan yapıyor. Bunun için kullanıcıların isteklerini bir merkezde depolayacak bir sisteme ihtiyaç olsa da halihazırda bunu tam anlamıyla yapan yok. Bununla ilgili pek çok proje de batmış durumda. Çocuklar ve gençler isteklerini kolaylıkla depolayabileceği ve ebeveynlerinin de onların isteklerine göre hediye alabileceği iyi bir sistem halen yok. Sadece çocuklar da değil, sevgililer için de oldukça kullanışlı bir “istek” havuzuna ihtiyaç var. Fikrin sosyal problem tarafı da oldukça yerinde: İnsanlar aldıkları hediyeleri beğenmiyorlar çünkü çoğu zaman kişinin tam olarak ne istediğini bilmiyorlar.

Yani anlayacağınız fikir çok iyi, problem çok net ama işin icra (execution) tarafında ciddi sıkıntılar var. Pek çok istek listesi projesi battı. Muhtemelen bu grup ta batacak. Şöyle ki:

Toplantıyı yöneten orta yaştaki B. fikre tamamen aşık olmuş durumda. Bunun için bir imleç (bookmark) geliştirmişler. İnternet tarayıcısında kullanıcıların bunu kullanacağını düşünüyorlar. Ayrıca fikirlerini tam teyit etmemişler. Geleneksel medya güçleri var, ona güveniyorlar. Reklamla bunun olabileceğini sanıyorlar. Proje ile ilgili video bile hazırlamışlar. Bir yatırımcının en sevmeyeceği şey aile fertlerinin proje hakkında fikirleri olsa da videoda bunu işlemekten çekinmemişler. Ayrıca projenin mobil tarafını hiç düşünmemişler. İş planlarını sorduğumda cevap olarak her şey dediler. Yani reklam, promosyon vs. bir girişimcinin hiç söylememesi gereken bir ifade biçimi. Hedef kitleniz ne diye sorduğumda bu sefer de herkes dediler. Rakipleriniz kimler dediğimde sadece bir rakip söylediler ve bu rakibin en büyük rakipleri olduğunu iddia ettiler. Onları izlerken kendimin yıllarca önceki halimi gördüm. Aynı hataları yapıyorlardı. Hataları baştan önleme şansları olsa da buna karşı direnç gösteriyorlardı.

Ben de onları şu tavsiyeyi yaptım.

1- Evvela projenin imleçe (bookmark) dayalı olması UX açısından sıkıntılı olabilir. Pek çok proje bundan dolayı battı. Kullanıcılar bir sayfada gezinirken bir ürünü eklemek için tarayıcının bir özelliğini tıklamaktan hazetmeyebilir. Ayrıca bunu baştan yüklemesi gerektiği için de çok kullanışlı bir çözüm olmayabilir.

2- Bunun yerine başka alış veriş sitelerine bir istek ekleme butonu koysanız ve o ürün sizin sisteminizde depolansa nasıl olur? İnsanlar Share’e tıkladıklarında Facebook, Twitter, Pinterest butonlarının yanında sizinkini de görse ve eklese. Bunun için küçük bir alış veriş sitesiyle anlaşsanız çünkü şu anda gidip Amazon gibi büyük bir firmayla anlaşamazsınız.

3- Rakipler sanıldığından da fazla. Hemen Google Play Store’u açıp bu fikre ait diğer Android uygulamalarını gösterdim. Bazı uygulamalar milyonların üzerinde indirilmişti. Grup lider B. bana Play Store’un ne olduğunu sordu 🙂

4- Sitenizi sadece depolama olarak düşünseniz ve işin mobil ayağına odaklansanız.

5- Geleneksel medyaya çok güvenmeyin, kullanıcılar bir kere merak edip sonra ayrılıyorlar. Organik büyümeye ihtiyacınız var.

6- Growth Hacking (Büyütme Korsanlığı) tabirini hiç duymamışlar. Onlara Airbnb, Twitter, Facebook gibi örnekleri verdim.

7- Viral olması için sosyal medya entegrasyona ihtiyacınız var. İçerik akışını dışarıdan içeriye doğru yapın. İlle de sitenizin kullanılmasını beklemeyin. Başka sitelerdeki istek ekleme butonunuza tıklanmasını bekleyin.

Orta yaştaki grup lideri B. benim söylediklerimden çok memnun olmadı. Zaman zaman konuşmamı yarıda kesti ve daha çok kendisi konuştu. Masada kalabalık ailenin haricinde bir Hintli yazılımcı bir de iş planı uzmanı başka bir Amerikalı arkadaş vardı. Neredeyse herkes tavsiyelerimi memnuniyetle karşılasa da proje lideri B. düşüncelerime tepki gösterdi. Bookmark’tan kesinlikle vazgeçemeyeceğini söyledi. Bence en vahimi fikrinin eşsiz olduğunu düşünmesiydi ve dışarıdaki uygulamalardan bihaber olmasıydı. Ayrıca bu kadar çok değişikliğin kesinlikle gereksiz olduğu ve onların sadece teknik eleman ihtiyacından bahsetti. Benim Android üzerine vurgumu merak edip ilk defa bir soru sordu. “Android senin için neden bu kadar önemli?”  🙂

Startup’ta hataları baştan gidermek mümkün. Bunun için başkalarının fikirlerine önem vermek ve esnek olmak gerekir. Esneklik hemen hemen bir startupın başarısını baştan belirleyen en önemli faktördür. Ne diyeyim inşaallah bu grup gerekli değişiklikleri yapıp başarılı olurlar.

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s