Growth Hacker Nedir?

growth_hackerSilikon Vadisi’nin başını çektiği büyük İnternet ve mobil çağ çılgınlığı bütün hızıyla devam ederken karşımıza yeni kavramlar da beraberinde çıkıyor. İlk önce Lean Startup (Yalın Girişim) metodojileri çıkmıştı. Değişik bloglarda elimizden geldiği kadar Yalın Girişim‘i açıklamaya çalışmıştık. Şimdi de “Growth Hacker” kavramı yükselen trend olmaya başladı. Her yerde “Growth Hacking” veya “Growth Hacker” kavramlarını görmeye başladık. Growth Hacking eylemin kendisi olarak tanımlanırken Growth Hacker eylemcinin kendisi oluyor.

Türçke karşılığına ben henüz rastlamadım. Sanırım Teknoloji kadar yabancı kavramlara yetişmekte de zorlanıyoruz. Growth Büyüme ve Hacker Korsan demek olduğundan “Büyüme Korsanı” veya “Büyütme Korsanı” gibi bir kavram var karşımızda. Growth Hacker’ın tam Türkçe karşılığını bilenler bizimle paylaşırsa oldukça memnun oluruz. Ben bu yazımda Growth Hacker olarak kullanacağım.

Facebook, Twitter, LinkedIn, Airbnb, Instagram gibi son derece başarılı İnternet ve Mobil şirketleri çıkınca yaşamış oldukları tecrübeden istifade edilerek 2010 yılında “Growth Hacking” tanımlaması Sean Ellis tarafından ortaya atıldı. Aslında bu kavram popülerliğini Silikon Vadisi’nde girişimcilik ekosisteminde oldukça aktif olan Andrew Chew‘in 2012 Nisan ayında kendi bloğunda dile getirmesinden sonra hız kazandı. Andrew Chen’in bloğundan etkilenenler bu kavramı deşmeye başlayıp “Growth Hacker” hakkında yazılar yazınca dünya çapında konuşulan bir kavram olmaya başladı. Şimdi Growth Hacker hakkında sayısız içerik mevcut. Singapore gibi ülkelerde ders kitaplarına girmiş bile.

Peki Growth Hacker Nedir?

İnsanları bu kadar heyecanlandıran yeni popüler kavram “Growth Hacker” tam olarak nedir?

Ürün veya servis ilk fırından çıktıktan sonra gerekli kullanıcı kitlesini yakalaması için genelde klasik metodlar kullanılır. Landing Sayfaları, E-Posta pazarlama, Facebook ve Twitter gibi sosyal medya araçlarıyla kitlesel pazarlama için en çok bilindik yöntemlerdir. Ne var ki bu yöntemler genelde teknik olmayan insanlar tarafından kullanılıyor ve çoğu zaman pek çok startup (yeni girişim) hüsranla sonuçlanıyor. İstedikleri kullanıcı kitlesini yakalayamadıkları gibi yatırımcının parasını da yakan yüzlerce startup hikayesi ile sonlanıyor.

İşte Growth Hacker‘lar bu kısımda devreye giriyor. Growth Hacker’lar kitlesel pazarlama ve sürdürülebilirlik sorununa merhem olan yeni nesil pazarlama korsanları olarak karşımıza çıkıyor. Klasik pazarlamacıların askine hem teknik hem de pazarlama yeteneklerine sahip insanlar olarak tanımlanıyor. Yani yukarıdaki grafikten de görüldüğü gibi teknik bilgi ile pazarlama arasında duran acayip yaratıklardır. Yaptıkları şey ise kimsenin göremediği bilgi (data)  ve metriklere ulaşarak, bunları yorumlayıp ürün üzerinde esnek değişiklikler yapan, gerekli büyük kullanıcı kitlesini yakalamayı başarabilen ve sonrasında da bu kitleyi aynı platformda tutmayı başarabilen insanlara “Growth Hacker” diyorlar.  Kısacası eldeki verileri doğru ölçümleme yöntemleryle deneysel olarak küçük kullanıcı grubu üzerinde teyit ettikten sonra bunu geniş kullanıcı kitlesine de pazarlayabilen insanlardır da diyebiliriz.

Growth Hacking için verilen en tipik örnekler hepimizin aşina olduğu büyük İnternet ve Mobil firmalardır. Şimdi bunların üzerinden geçelim.

Airbnb

Growth Hacking için en çok verilen tipik örnek Airbnb örneğidir. Airbnb Craiglist entegrasyonu ile kiralık evlerini kullanıcılar ve ev sahipleriyle hızlıca buluşturabilmiştir. Aslında Craiglist’in bununla ilgili herhangi bir API’si yoktur ancak Airbnb Craiglist’in linklerini kullanarak kendi siteleri üzerinden nasıl içerik gönderebileceklerini kendi uğraşları sonunda keşfetmiştir. Bu tuhaf Craiglist entegrasyonu ile Airbnb kısa zamanda en başta New York’ta geniş kitle tarafından duyulmuş sonra da başka şehirlere sıçrayarak daha geniş kitle yakalayabilmiştir.

Airbnb örneği teknik yöntemler ile pazarlama taktiklerinin buluşabildiği çok klasik bir “Growth Hacking” örneğidir çünkü sadece pazarlama tecrübesine sahip bir insanın üstesinden gelemeyeceği teknik bir arayüz keşfedilmiş ve bunun sonuncuda da Airbnb geniş kitleye ulaşmıştır. Başka bir deyişle şeytan detaylarda gizlidir deyiminin ne kadar doğru olduğunu gösteren önemli örnektir. Andrew Chen’e göre Airbnb geleneksel pazarlama yöntemlerinden API pazarlama yöntemlerine geçişin ilk bilindik örneğidir.

Twitter

Başka verilen tipik örnek ise Twitter’dır. Herkes Twitter’ın geleneksel medya reklamlarıyla (radyo,tv) geniş kitleye ulaştığını ve bugünkü durumu onlara borçlu olduğunu düşünür. Ben de öyle düşünüyordum, hatta Twitter’ı arabamda radyoda ilk nasıl duyduğumu hatırlıyorum. Twitter’ın geleneksel medyada çılgınca reklamı yapılıyordu. Ancak işin aslı son derece farklılık arzettiğini herkes çok sonra anladı. Twitter gerçekten de medya vasıtasıyla geniş kullanıcı kitlesine ulaşmıştı. Daha doğrusu üye sayısı patlamıştı. Sorun şu ki bu kitle belli bir süre sonra meraktan girdiği bu platformu artık kullanmıyordu. Twitter milyon üyelerin olduğu sosyal medya mezarlığına dönüşüyordu. Twitter’ın önünde iki seçenek vardı. Ya medya reklam pazarlamasına devam edecekti ya da kullanıcıların gerçek talepleriyle yüzleşecekti.

Sonunda kullanıcıların ilk girişindeki bilgileri incelediler. Twitter’a ilk girdikleri anda kullanıcıların yeterli sayıda takipçisi olmadığı için sıkılarak platformu terkettiğini anladılar. Yaptıkları ölçüme göre ilk Twitter’a giren kişinin en az 5-10 arasında takipçisi olmalıydı. Hemen değişikliğe gidip ilk kullanıcılar için varsayılan 5-10 takipçi özelliğini eklediler. Bu formülü küçük bir kitle üzerinde denedikten sonra geniş kitleye açtılar. Bundan böyle insanlar Twitter’a girdiklerinde okuyabilecekleri ve oyalanabilecekleri yeterli sayıda tweet ile karşılaştılar.

Twitter’ın Growth Hacking modelinde biz çok önemli bir şeyi öğreniyoruz. Siz istediğiniz kadar geniş kitleye ulaşın, bu kitlenin orada sürdürülebilir bir ekosistemde tutulabilmesi de ayrı bir mesele. Yani Twitter örneğinden Growth Hacking’in sadece büyüme stratejisi olmadığını anlıyoruz. Kullanıcı büyümesini sağlamak kadar onların orada zaman geçirbilmesini sağlamak ta Growth Hacker’ların görevi olduğunu anlıyoruz.

Google+

Google+ ise Growth Hacking yaklaşımını benimsemeyip çuvallayan örneklerden. Growth Hacking’in nasıl olmaması gerektiği hakkında bize kayda değer ip uçları sunan dev şirket. Zaten Google Plus (Google+) ‘ın şu andaki içler acısı hali bunu açıkça gösteriyor. Hollywood filmlerinde milyonların olduğu hayalet kasabaları andırıyor. Şu an Growth Hacking metodolijisine en çok ihtiyaç duyan şirket Google’dır diyebiliriz.

Deli dana gibi özellik ekleyeceklerine biraz kullanıcıları dinleseler ve bizim Google+’ı neden kullanmak istediğimize bir kulak verseler daha makbule geçecek. Google kadar kullanıcı verisi elinde olan başka bir şirket yok. Bundan dolayı bunu başarmamaları için bir neden de yok. Şahsen Google+’ın arayüzünü, hızını ve teknik özelliklerini oldukça beğeniyorum. Diğer sitelerden bu yönleriyle üstünlükleri var ama kullanıcı orada tutmak ayrı bir mesele. Google+’yı ancak iyi bir Growth Hacker kurtarır.

Facebook

Başka klasik bir örnek te hepimizin filminden bildiğimiz Facebook’un hikayesi. Genelde Facebook Üniversite’lerin teker teker entegre edilmesiyle bilinir. Ancak şu var ki Facebook’taki kullanıcıların itici gücü fotoğraflar olmuştur. Facebook ilk çıktığında fotoğrafsız bir platformdu. Fotoğraf ekleme özelliğini ekleyince Facebook kurucularının da beklemediği şekilde ilgi artmış, başka sınıf, departman ve okuldaki insanlar görsel olarak merak edilmiş ve sonunda her yerde mantar gibi yayılmıştır. Yani Facebook’un yayılmasında fotoğraf özelliği çok önemli verisel bir etken olmuştur. Sadece fotoğraf ta değil, başka veriler de analiz edilmiş. Bunun için Facebook’un gerçek hikayesi aslında tamamen ölçümleme üzerine kuruludur diyebiliriz.

Facebook’un kurucularından Dustin Moskovitz‘e göre Silikon Vadisinde’ki eve taşındıklarında bir milyon kullanıcıları varmış. Bu kullanıcıların hangi sayfada ne kadar süre harcadıklarını tespit ederek onların ilgi alanlarını keşfetmişler. Sayfa başı ziyaret kalma süresi gibi veriler hangi sayfanın daha önemli olduğu hakkında gerçek veri sunmuş. Dolayısıyla Facebook’un ilk geliştiricileri de bu sayfalara daha çok önem vermiş. Özellikle profil sayfası bu önemli sayfaların başında gelmiş. Dustin’e göre filmdeki gibi partiler yerine zamanlarının çoğunu kod geliştirerek ve verilerini analiz ederek geçirmişler. Senede ise sadece bir partiye katılıp eğlenmişler.

Growth Hacking Başarının Tarifi Değildir!

Growth Hacking konusunda en çok yanlış bilinen konu ise firmanın başarısını tamamen Growth Hacking’e bağlamak varsayımıdır. Yani Growth Hacking yaptıkları için şimdiki duruma geldiler önermesi son derece eksik bir değerlendirmedir. Biz burada bir yaklaşım biçiminin tarifini yapıyoruz başarının değil. Bir firmanın başarı kriterleri çok boyutludur ve pek çok faktöre birden bağlıdır. Başarıyı tamamen Growth Hacking’e indirgemek çok insafsız bir değerlendirme olacaktır. Ancak kanımca başarısız olma sebepleri arasında Growth Hacking’i en başa koymamızda mahsur olmasa gerek.

Sonuç

Evet bütün bu örneklerden sonra “Growth Hacking” için şu tanımlamayı yapabiliriz.

Growth Hacking verisel metriklere dayanarak südürülebilir pazarlama motoru oluşturabilmektir.

Sonuç olarak Growth Hacker’ların özelliklerini şöyle özetleyebiliriz:

  • Teknik yöntemlerle verisel kaynaklara dayanarak kullanıcı alışkanlık formülünü ortaya çıkartan
  • Bu veriyi ilk önce küçük bir kullanıcı kitlesiyle bütünleştiren
  • Daha sonra da geniş kitleye yayarak platformun sürdürülebilirliğini sağlayan

Bunun haricinde Growth Hacker’lar hakkında şu vasıfları da sayabiliriz:

  • Obsessif ve sabırlı; Körü körüne ürüne odaklanmak yerine uzun vadede ürünü kitleye odaklamaya çalışan azimli, sebatlı, sessiz, çalışkan mahluk
  • Öğrenmeye açık, yaratıcı, esnek; Ürünü hiç bir zaman yeterli görmeyen, yeni yöntemlerini teknik becerileriyle besleyebilen
  • İçgüdüsel, sezgisel, ruhsal; pazarlama stratejileri için kalbinin sesini dinleyen, sistem sürdürebilirliğini ruhsal nöronlarıyla koklayabilen ve içgüdülerine verilerden sonra güvenen
  • Gerçekçi, gerillacı; Hedef odaklı ve hedefine ulaşmak için etik yöntemlerin dışına çıkmayı göze alabilecek kadar gözü kara cesur savaşçı

Evet Growth Hacker hakkında diyeceklerim şimdilik bu kadar. Sizin de bu kavram hakkında düşüncelerinizi dinlemek isterim.

3 thoughts on “Growth Hacker Nedir?

  1. hocam ürünlerin servislerin sitelerin ekseriyeti kapitalizmin himayesinde yeterince nakitle yıkanıyor. Bir çeşit pazarlama yöntemine yahut analiz çeşidine “hacker” gibi içerisinde pek çok anlam barındıran bir kelimeyi vermelerini pek doğru bulmuyorum.

    Teknolojidir , girişimdir iyidir hoştur ama ben işin bu boyutundayım ,bilemiyorum.

  2. Geri bildirim: Startup Kültürü Türkiye’ye Uyar mı? | 2kere2beseder

  3. Geri bildirim: Türk Usulü Startup’lardaki Sorunların Özeti | 2kere2beseder

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s