Mark Zuckerberg’ün Kişilik Özellikleri

Son beş yılda iki kişi dünyanın dengesini bozdu. Birincisi Apple’ın kurucusu Steve Jobs bir diğeri de Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg. Birisi mobil alanda çığır açarken diğeri de İnternet’te yeni kültür sosyal medyanın mucidi. Steve Jobs hakkında çok şeyler yazıldı çizildi ancak Zuck hakkında daha çok Facebook ön plana çıkartıldı ve kişiliği geri planda kaldı. Kanımca Zuck hakkında elde edindiğimiz bilgi popülist Social Network filminden başka bir şey değil.

Harbiden Zuck nasıl birisi, nasıl düşünür, düşünce yapısı nasıldır, karar verirken neleri öncelikli düşünür. Filmde bahsedildiği kadar başkasının fikrini çalan acımasız birisi midir?

Mark Zuckerberg’ü ilk tanımlarken onun aslında bir Yahudi ailesine mensup olduğunun altını çizelim. Yani Zuck’ın aşırı derecede sahiplenme dürtüsü milli bir duygu olarak kendini gösteriyor. İsrailoğulları aşırı maddeci olarak bilinir, ki öyledir ve bence meşru dairede kullanıldığında müthiş bir özelliktir.

Zuck Facebook’u $1 milyar değere ulaştığında bile satmaması ve acilen “satılık değildir” demecini vermesi yatırımcılarını küstürse de,  Borsa’ya (IPO) $100 milyar değerle başlaması onun doğru karar verdiğini gösteriyor. Her ne kadar şişirilmiş bir değer olduğunu cümle alem bilse de her halükarda $1 milyar dan fazla değere ulaştığını da hepimiz bal gibi biliyoruz.

Sizin $1 milyarlık bir şirketiniz olsaydı Zuck gibi bu kadar sahiplenebilir miydiniz. Instagram’ın kurucusu Kevin Systrom $1 milyarı görünce Zuck’a hemen sattı da onun için diyorum. Belki de Kevin Zuck’a “Zuck you know what is cool, a billion dollar” bile demiştir kim bilir.

Zuck’ın bir diğer önemli kişilik özelliği kısa ve net olması. Cümleleri kısa, açık ve oldukça net. Mesela ilk 2008 yılında facebook’a girdiğimde onu  “Internet is social.” başlayan kısa cümlesiyle tanımıştım. Röportajlarını iyi inceleyin, kısa cümleler kurduğuna şahit olacaksınız. Röportajlarında “hayır” kelimesini neredeyse hiç kullanmaması da başka artı bir özellik.

Zuck iç referanslı bir kişiliğe sahip. İç referanslı insanlar genellikle başkalarının fikirlerini alsalar da kendi bildiklerini okurlar. Zuck’ın çalışma arkadaşları kendisinin toplantılarda herkesin fikrini büyük bir sükunetle ve sabırla dinlediğini ama sonunda da neleri yapmaları gerektiğini söylediğini anlatırlar. Zuck en son sözlerini söyleyip, toplantıyı bitiren kişi olarak biliniyor.

Zuck’ın bir söyleşisinde “There is no time for business plan” dediğini dün gibi hatırlıyorum. O zamanlar bir girişimci olarak iş planı hazırlıyordum. Aslında Zuck burada “deneysel” liğin (execution)  herşeyden daha önemli olduğunu anlatmaya çalışıyordu. Başka bir röportajında da herkesin hafta sonu ürettiğini hemen test edip ona göre yoluna devam edip edemeyeceğini öğrenebileceğini söylemişti. Evet ona göre hafta sonu ürettiğin bir yazılımı hemen uygulamaya sokmalısın ve deneme-yanılma yöntemini tercih etmelisin.

Gerçi Zuck artık üye sayısı milyonlar olduğu için  hafta sonu deneyselliğinden profesyonel deneyselliğe geçmiş bulunuyor. Nasıl olsa kullanmaya mecburlar mantığında ilerliyor ki şimdiye kadar hep haklı çıktı. Facebook sigara gibi içmeyi bıraksan bile bir gün tekrar kullanılan bir alışkanlık oldu.  Mesela Facebook  Zaman Tüneli (Timeline) gibi güncellemeleriyle herkesi küstürdüğünü bilse de bildiğini okumaya devam ediyor. Nasıl olsa küsenler alışacaklar ve hesaplarını dondursalar da bir gün geri dönecekler. Harbiden de geri dönüyorlar. Yani Zuck bu sefer de “profesyonel deneysellik” özelliğinini göstermiş oluyor. Zuck’a göre deneysellik kuramı start-up olup olmamaya göre değişen ama hiç bir zaman bitmeyen bir özelliktir.

Zuck’ı değerlendirenler onun bir “programcı” olduğunu es geçiyorlar. Microsoft, Google, E-Bay, Twitter, YouTube ve Facebook gibi büyük IT şirketlerinin kurucularının bir yazılımcı olduklarını görmemek çağın gerisinde kalmak demektir. Büyük IT şirketlerinin teknik insanlar tarafından kurulması bir tesadüf değildir. Bu insanlar ürettikleri fiziksel IT ürünlerinin emekçinin elinden alınıp İşletmeci insanların malı yapılmasına şiddetle karşıdırlar. Çünkü hiç bir işletmeci yazılım yapmadığı sürece yazılımcının çektiği zorluğu anlayamaz da onun için.

İşe Zuck Harward’daki ikiz kardeşlerle mücadelesinde böyle düşünmüştü. Fikir başkasına da ait olsa, fikir kendi başına hiç bir şeydir prensibini iyi biliyordu. Kendisinin emek verdiği ve hayata geçirdiği bir ürünü bir  gram başkasına koklatmak istememesi bence son derece makul bir istekti.

Doğru zamanda doğru yerde mantığıyla ilgili bir yazı yazmıştım ve tekno-girişimcilikte kısmet faktörü konusunu işlemiştim. İşte ben Mark Zuckerberg’ü bu kategoriye koyuyorum. Bütün fiziksel, mekansal ve kişisel özelliklere sahip Mark Zuckerberg kaderin de yardımıyla “Yürü ya kulum” a mahzar olmuş nadir girişimcilerdendir.

Bunun için de Mark Zuckerberg  “kolay para” kazanan olarak görülen popülist sembolik bir figürdür. Halbuki bu algı son derece yanlıştır çünkü  Zuck’ın hikayesinin içinde kısmet faktörünü hesap edemeyen girişimciler kolay yoldan para kazanabileceklerini sandılar. Zuck hiç alın teri dökmedi demek istemiyorum. Elbette bunun için ekip kurdu, çalıştı, çabaladı ama Zuck’ın hikayesi diğer girişimcilik hikayelerinden çok farklı ve istisna bir hikayeydi.

Zira girişimcilik en büyük zorluklardan geçilen, türlü türlü başarısızlıklardan sonra elde edilen maddi manevi değerken,  Zuck’ta bu yoktu ve pek çok hayalperest ve şöhretperest girişimcinin yanılmasına neden oldu. Aslında iyi de oldu, emek vermeden bir facebook yapıp kısa zamanda köşe olacağım mentalitesine sahip insanların elenmesine vesile oldu. Böylelikle Zuck farkına varmadan kalitesiz ve ucuz girişimcilik heveslerine sahip insanları defterden silmiş oldu.

Evet Mark Zuckerberg farklı kişilik özellikleriyle Facebook’u kurdu ve sosyal hayatımızı derinden etkiledi. Belki de bizi daha anti-sosyal yaptı. Sosyallik meselesi her zaman tartışılacaktır ama 1 milyar üyeye yaklaşan Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg’ün tarihteki yeri hiç bir zaman unutulmayacaktır. Tarihte bu kadar çok kişiyi aynı çatı altında birbirine bağlayabilen kısmetli bir genç hatırlamıyorum hiç.

2 thoughts on “Mark Zuckerberg’ün Kişilik Özellikleri

  1. Geri bildirim: Mark Zuckerberg’ün Kişilik Özellikleri | Girişimci mi? Biri Beni Çağırıyor

  2. Geri bildirim: Mark Zuckerberg’ün Kişilik Özellikleri | Girişimci mi? Biri Beni Çağırıyor

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s