Liderliğin en önemli özelliği: Paylaşım

Liderlikten bahsedildiğinde genellikle hitabet, karizmatik duruş ve beden dili gibi özellikler anlatılır. Ben liderlikte çok ta üzerinde durulmayan en önemli kavramın paylaşım olduğunu düşünüyorum. İster bir kurumun başındaki bir CEO olsun isterse bir ülkenin veya bir sivil toplumu yönlendiren ve yöneten başkanlar olsun hepsinde aranması gereken ortak özellik adil paylaşımdır.

Paylaşmayı bilmeyen liderler ne kadar güçlü olurlarsa olsunlar er geç bir gün düzenleri yıkılacak, tebası ayaklanacak ve ortadaki pastadan onlar da hakkını isteyeceklerdir. Bunun en belirgin örneğini Ortadoğu ülkelerindeki Arap Bahar’ında gördük. Zorla, tecbirle, dayatmayla yönetilen Mısır, Libya, Lübnan ve Tunus gibi ülkelerin halkları 40 senedir aşkın düzene isyan edip liderlerini alaşağı ettiler. Bu ülkelerin başındaki diktatörleri incelediğinizde kendi kurdukları sistemin en büyük payını kendilerine ayırdıklarını ve halkla hiç paylaşmayarak onları fakir düşürdüklerini göreceksiniz.

Arap Bahar’ı devam ededursun, kendi yakın tarihimizde de benzer durumlar yaşadık. 30 yıl boyunca tek parti iktidarı ile yaşayan Türkiye Cumhuriyeti dünya düzeninin şartlarına çok dayanamayarak çok partili sisteme geçti. Her ne kadar halk ilk fırsatta seçimde tercihini değiştirse de Türkiye’deki statüko ince ayarlar yaparak düzenlerini devam ettirdiler. Şu anda her taşın altında çıkan darbeci statüko zihniyet te aynı hatayı yaparak sistemin büyük payını kendilerine ayırdılar ve halkla paylaşmadıkları için gün geldi savcısı, polisi, medyası bir olup tek saha pres yaparak çoğunu içeri attılar. Şu an yargılanmaları halen devam ediyor. Daha çok siyasi bir hesaplaşma gibi gözükse de işin derin planında Mehmet Haberal gibi isimlerin gerçekten çok büyük maddi rant elde ettiklerini göreceksiniz. Türkiye’deki bütün bu darbe hesaplaşmaları darbeye teşebbüs eden liderlerin paylaşmamayı hiç anlamadıklarını ortaya koyuyor. Benim en çok merak ettiğim kısım da darbecilerden sonra sistemin yeni sahiplerinin adil paylaşıma dayalı bir düzen kurup kurmayacakları. Kendi öngörüm bunun biraz daha zaman alacağı şeklindedir.

Paylaşmayı bilmeyen en tipik örnekler büyük şirketlerin başındaki CEO lardır. Bugün artık CEO ların varlığı ve yapısı son derece tartışılır ve sorgulanır olmuştur. Maaş olarak milyon dolarları götüren CEO’lar çalışanlarından yüz bin kat fazla maaş alarak en büyük liderlik hatasını yapmaktadırlar. ABD’de çıkan krizde bu durumu bariz şekilde gördük. Bazı insanlarca günümüzün modern şeytanları olarak adlandırılan CEO’lar devletten fon alabilmek için jetleriyle gelmişlerdi. Amerika halkının borç içinde yüzdüğünü bilen hükümet bir jetin havalanıp inmesinin binlerce dolar tuttuğunu hesaba katarak bir televizyon programında bu CEO’ların karizmasını çizmiş ve onları 1$ gibi sembolik bir maaşa bağlamıştı. Aslında ABD kendi CEO’larını eleştireceğine paylaşımı tamamen es geçen kendi kapitalist finansal sistemine baksa çok daha iyi olur kanısındayım.

Hep düşünmüşümdür, İslam dininde fakire zekatın  kırkta biri yani yüzde iki buçuğunun verilmesi acaba paylaşımı bilmeyen devlet düzenlerine ve liderlerine karşı bir önlem midir. İslam dini zekatı yani paylaşımı ön plana çıkartarak başka dinlerden üstünlüğünü ve liderliğini sosyal anlamda da ortaya koymaktadır. Bir keresinde arabamda radyo dinlerken bir papazın İslam dinindeki zekatı kendi sistemlerine adapte etmeleri gerektiğini söylerken duymuştum. Demek adil paylaşım o kadar önemli bir şey ki başka dinlerde bile olsa, hiç düşünmeden alınıp kendi dinlerinde de mutlaka uygulanma ihtiyacı hissedilmektedir.

Bugün Microsoft, Google, Facebook ve Apple gibi piyasa devlerinin basında konuşulan tekelleşme sorunu bahsettiğimiz paylaşım ile ilgili bir sorundur. Microsoft’tan sonra bir devin çıkacağına ihtimal vermiyorduk ama Google çıktı. Google’ın kendisine yıllarca hiç rakip çıkmıyordu ve halen çıkmıyor ama sonra Facabook başka bir pazar ile çıktı. Microsoft’a karşı işletim sistemi savaşını kaybeden Apple’ın Steve Jobs’un vizyonuyla mobile ağırlık verip dünyanın en zengin ve en iyi markası olacağını da hiç hesap etmiyorduk. Ne zaman dev bir şirket tekelleşmeye gittiğinde karşısında farklı bir yöntem kullanarak yeni bir dev pazar oluşturan başka bir şirket ile tanışmıştır. Paylaşmayı bilmeyen lider şirketler arasında ben en çok Google’ı görüyorum. Kendi alanı dışında çok fazla şeyle rekabet etmeye çalışıyor. Google Plus sosyal paylaşım sitesini çıkartarak Facebook’a da rakip olmaya çalışması kendi tekelci zihniyetini gösteriyor. Çalışanlarının büyük bir kısmını Facebook’a kaptırmış olması çok ta şaşılacak bir şey olmasa gerek.

Paylaşımın kendi özü zaten etik bir sınavdır. Zengin bir insanın malını bir fakirle paylaşması, güçlü bir liderin varlığını çalışanlarıyla paylaşması, bir şirketin parasına ve gücüne güvenip kendi alanın dışındaki sektörlerle  rekabeti bırakması insanın nefsine zor gelen bir eylemdir. Bu zorluğu aşanlar ise uzun ömürle ödüllendirilirler.  Bir lider devletin, bireyin veya bir şirketin varlığını uzun süre devam ettirebilmesi paylaşıma verdiği önem kadardır. Tarih adil paylaşmayı bilmeyen ve bunun sonucunda yıkılan devlet ve şirket hikayeleriyle doludur.

One thought on “Liderliğin en önemli özelliği: Paylaşım

  1. paylastigin senindir , gerisi baskasinin. Allah insanlari sosyal yaratmis ki birbirlerine yardim edebilsinler diye. Zengin olan parasiyla, bilgili olan bilgisiyle diger insanlara katkida bulunmasi gerekiyor. 21. yuzyilda hersey paraya, guce gore oldugu icin basarili olanlar Google, Microsoft facebook basarili olduktan sonra yine ayni maddiyata gore olan mantigini devam ettiriyor. Aslinda bu Capitalist dunyanin birer yansimasi. Gucu, maddiyati elde eden kendisini Kral ilan ediyor. Bu durum is dunyasinda, devletler arenasinda ve bir cok alanda boyle. Ancak Islami kuruluslar, sivil toplum kuruluslari insana dair bir sistem gelistiriyorlar. 21. yuzyilda insanligin ihtiyaci olan sistemler insana dayali, Islam merkezli yapilar.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s